Wat is frozen shoulder

Frozen shoulder, ook wel adhesieve capsulitis genoemd, is een aandoening waarbij het kapsel van het schoudergewricht dikker en strakker wordt. Dit leidt tot een aanzienlijke beperking van de schouderbewegingen en kan gepaard gaan met intense pijn. Pathofysiologisch gezien begint frozen shoulder met een ontstekingsreactie in het gewrichtskapsel, vaak zonder duidelijke oorzaak. Deze ontsteking veroorzaakt de vorming van fibrotisch weefsel en adhesies, waardoor de bewegingsruimte van het gewricht ernstig wordt beperkt.

De aandoening doorloopt doorgaans drie fasen:

  1. Bevriezingsfase: Deze fase duurt meestal 6 tot 9 maanden. In deze periode neemt de pijn geleidelijk toe en wordt de bewegingsvrijheid van de schouder steeds verder beperkt. De pijn is vaak ’s nachts erger, wat kan leiden tot slaapstoornissen.
  2. Bevroren fase: Deze fase duurt doorgaans 4 tot 6 maanden. De pijn begint meestal af te nemen, maar de stijfheid blijft. Gedurende deze fase is de schouderbeweging zeer beperkt, wat dagelijkse activiteiten ernstig kan belemmeren.
  3. Ontdooiingsfase: Deze fase kan variëren van 6 maanden tot 2 jaar. Tijdens deze periode verbetert de beweeglijkheid van de schouder geleidelijk en neemt de stijfheid af. Hoewel de meeste mensen uiteindelijk een aanzienlijke verbetering ervaren, kan de schouderbeweging niet altijd volledig terugkeren naar normaal.

Het volledige herstel van frozen shoulder kan dus tussen de 1 en 3 jaar duren, afhankelijk van de individuele omstandigheden en de behandelingsbenadering. De meeste patiënten genezen uiteindelijk volledig, hoewel er in sommige gevallen een kleine blijvende beperking in de mobiliteit kan zijn.

De kans dat frozen shoulder aan de andere schouder optreedt, is ongeveer 10-20%. Als het optreedt, gebeurt dit meestal binnen vijf jaar na het begin van de symptomen in de eerste schouder.

Wat zijn de oorzaken van frozen shoulder

De precieze oorzaak van frozen shoulder is vaak onbekend, maar er zijn verschillende risicofactoren geïdentificeerd. Mensen van middelbare leeftijd en ouder, vooral vrouwen, lopen een hoger risico. Bepaalde medische aandoeningen zoals diabetes, schildklieraandoeningen, en Parkinson kunnen de kans op het ontwikkelen van frozen shoulder vergroten. Bovendien kan immobilisatie van de schouder, bijvoorbeeld na een operatie of letsel, bijdragen aan het ontstaan van deze aandoening. Soms kan een schouderblessure of -operatie de ontsteking en littekenvorming uitlokken, leidend tot een frozen shoulder.

Daarnaast kunnen centrale mechanismen en stress een rol spelen bij het ontstaan van frozen shoulder. Centrale problematieken zoals neurologische blokkades en bindweefselspanning kunnen zowel de bezenuwing als de doorbloeding naar de schouder verstoren, wat kan bijdragen aan de ontwikkeling van ontstekingen en stijfheid. Stress kan ook een negatieve invloed hebben op het herstel en de genezing van het lichaam, door de aanmaak van stresshormonen die ontstekingen kunnen verergeren. Chronische stress kan bovendien leiden tot spierspanning en stijfheid, wat de mobiliteit van de schouder verder kan beperken.

Klachten en symptomen

De symptomen van frozen shoulder beginnen meestal met pijn in de schouder die geleidelijk erger wordt. Deze pijn kan uitstralen naar de bovenarm en kan ’s nachts erger zijn, waardoor slaap wordt verstoord. Naarmate de aandoening vordert, neemt de pijn vaak af, maar de stijfheid en bewegingsbeperking worden ernstiger. Dit kan dagelijkse activiteiten zoals aankleden, autorijden en tillen ernstig belemmeren. In de “bevroren fase” kan elke beweging van de schouder extreem beperkt zijn, terwijl in de “ontdooiingsfase” de beweeglijkheid langzaam verbetert maar niet altijd volledig terugkeert.

Diagnose en onderzoek

De diagnose van frozen shoulder wordt meestal gesteld op basis van de medische geschiedenis van de patiënt en een lichamelijk onderzoek. De arts of kinesitherapeut zal de schouder onderzoeken om de mate van pijn en bewegingsbeperking te beoordelen. Daarnaast kunnen beeldvormende technieken zoals röntgenfoto’s of MRI-scans worden gebruikt om andere oorzaken van schouderpijn, zoals artritis of een gescheurde pees, uit te sluiten. Soms wordt een injectie met een plaatselijk verdovingsmiddel in het schoudergewricht toegediend om de diagnose te bevestigen; als de pijn tijdelijk vermindert maar de stijfheid blijft, is dit een sterke aanwijzing voor frozen shoulder.

Behandeling

De behandeling van frozen shoulder richt zich op pijnverlichting en het verbeteren van de schouderbeweeglijkheid. Dit kan variëren afhankelijk van de ernst van de symptomen en de fase van de aandoening.

Kinesitherapie

Kinesitherapie is een cruciale component in de behandeling van frozen shoulder. Het doel is om de beweeglijkheid van de schouder te verbeteren en spierkracht te behouden. Een kinesitherapeut zal een reeks oefeningen aanbevelen om de schouder geleidelijk aan te mobiliseren en de bewegingsomvang te vergroten.

De therapie moet voorzichtig en stapsgewijs worden uitgevoerd om verdere pijn en ontsteking te voorkomen. Manuele therapie wordt toegepast ter verbetering van de mobiliteit en ter vermindering van spierspanning.

Osteopathie

Osteopathie kan een aanvullende behandeling zijn voor frozen shoulder, vooral wanneer er sprake is van neurologische of fasciale blokkades als gevolg van centrale mechanische en gastro-intestinale problematiek. Door zachte manipulaties en mobilisatie van de gewrichten, spieren en fascia, kan een osteopaat helpen om spanningen te verminderen en de doorbloeding en zenuwfunctie te verbeteren. Dit kan niet alleen de mobiliteit van de schouder vergroten, maar ook bijdragen aan het verminderen van pijn en het versnellen van het herstelproces. Osteopathie kan ook helpen bij het aanpakken van onderliggende problemen in de wervelkolom en het zenuwstelsel die de symptomen van frozen shoulder kunnen verergeren.

Operatie

In ernstige gevallen, waarbij niet-chirurgische behandelingen geen verlichting bieden, kan een operatie overwogen worden. De meest voorkomende chirurgische ingreep is de artroscopische kapsulaire release. Hierbij worden kleine incisies gemaakt rond het schoudergewricht, en wordt het verdikte en strakke kapselweefsel losgemaakt of verwijderd om de bewegingsvrijheid te herstellen. Na de operatie is intensieve kinesitherapie essentieel om de volledige functie van de schouder te herwinnen.

Medicatie

Medicatie kan helpen bij het beheersen van de pijn en ontsteking die gepaard gaan met frozen shoulder. Pijnstillers zoals paracetamol of NSAID’s (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen) kunnen worden voorgeschreven om de pijn te verlichten. In sommige gevallen kan een cortisone-injectie direct in het schoudergewricht worden toegediend om de ontsteking te verminderen en de beweeglijkheid tijdelijk te verbeteren. Deze behandelingen zijn vaak het meest effectief in combinatie met kinesitherapie.

Referenties

  1. Neviaser, J. S. (2011). “Adhesive capsulitis of the shoulder.” Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons, 19(9), 536-542.
  2. Wang, W., Shi, M., Zhou, C., & Shi, Z. (2016). “Effectiveness of corticosteroid injections in adhesive capsulitis of shoulder: A meta-analysis.” Medicine, 95(16), e3469.
  3. Hand, C., Clipsham, K., Rees, J. L., & Carr, A. J. (2008). “Long-term outcome of frozen shoulder.” Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 17(2), 231-236.
  4. Brue, S., Valentin, A., Forssblad, M., Werner, S., & Mikkelsen, C. (2007). “Idiopathic adhesive capsulitis: A prospective functional outcome study of non-operative treatment.” Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 16(6), 772-777.
  5. Sheridan, M. A., & Hannafin, J. A. (2006). “Upper extremity: Emphasis on frozen shoulder.” Orthopedic Clinics, 37(4), 531-539.
  6. Hsu, J. E., & Anakwenze, O. A. (2011). “Treatment of adhesive capsulitis: What is the evidence?” Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 20(6), 955-964.
  7. Rangan, A., Hanchard, N., & McDaid, C. (2016). “What is the most effective treatment for frozen shoulder?” BMJ, 354, i4162.
  8. Le, H. V., Lee, S. J., Nazarian, A., & Rodriguez, E. K. (2017). “Adhesive capsulitis of the shoulder: Review of pathophysiology and current clinical treatments.” Shoulder & Elbow, 9(2), 75-84.
  9. Maund, E., Craig, D., Suekarran, S., Neilson, A. R., & Wright, K. (2012). “Management of frozen shoulder: A systematic review and cost-effectiveness analysis.” Health Technology Assessment, 16(11), 1-264.

groepspraktijkpauwels

Plaats een reactie